Spectrum-сумяшчальныя кампутары «Байт», «Байт-01» і іншыя рарытэты

6 / 344
BY EN RU UA

Гэты сайт прысвечаны спектруму-сумяшчальным кампутарам «Байт», «Байт-01» і іншым рарытэтным кампутарам і перыферыі, з якімі мне даводзілася мець справу. Калі гэта ваш першы візіт на сайт, напэўна мае сэнс пачаць з чытання F.A.Q. па кампутарам «Байт».

Маё дзяцінства прайшло на мяжы 80-х і 90-х гадоў, калі кампутары сямейства ZX-Spectrum былі шырока распаўсюджаны, асабліва ў асяроддзі падлеткаў. Гульнявыя прыстаўкі тыпу «Дэндзі» тады яшчэ былі не вельмі папулярныя, таму бацькі маіх сяброў куплялі для гульняў «Байты», «Ленінграды», «Балтыкі» і іншыя клоны ZX-Spectrum. У асноўным былі распаўсюджаныя «Байты». Таму было некалькі прычын - вырабляліся яны ў Брэсце ў вялікіх колькасцях (я жыву ў Беларусі, таму брэсцкі завод БЭМЗ можа лічыцца мясцовым буйным вытворцам Спектрумаў), мелі добры дызайн і апісанне, прадаваліся ці ледзь не ва ўсіх радыёмагазінах у райцэнтрах і нават у некаторых вёсках (што на дадзены момант успрымаецца як нешта фантастычнае), лёгка падлучаліся да любога тэлевізара.

Кампутар «Байт»

Кампутар «Байт» быў настолькі папулярны, што аб ім пісалі нават на сценах пад′ездаў. Гэта фота з майго пад′езда:

Пра кампутар «Байт» пісалі нават на сьценах

Гульні з ленты, першыя касеты, потым дыскеты, першая праграма на бейсіку, у машынных кодах, на асэмблеры...

Потым я вырас, але цікавасць да Спектрумаў не знікла. Праз мае рукі прайшло шмат Спектрумаў і «Байтаў» у тым ліку. Адны рамантаваліся, іншыя ішлі на дэталі для рамонту іншых камп′ютараў. З часам назапасіўся некаторы матэрыял па «Байтах», якім я вырашыў падзяліцца на старонках гэтага сайта.

Буду рады, калі інфармацыя з гэтага сайта дапаможа даведацца нешта новае, дапрацаваць, аднавіць, адрамантаваць свой «Байт» ці які-небудзь стары кампутар.

Увага! Сайт перакладзены на беларускую мову не цалкам.

Навіны сайта

Вы можаце падпісацца на рассылку натыфікацый аб абнаўленнях сайта па электроннай пошце.

24 лютага 2026

Прынцыпы пашырэння аб′ёму АЗП

ZX-Spectrum з паасобнымі лінейкамі АЗП, пашырэнне да 128К

Працяг цыклу публікацый па асновах і прынцыпам павелічэння аб′ёму АЗП у кампутарах ZX-Spectrum.

Другая частка - павелічэнне аб′ёму АЗП да 128К для кампутараў з двума лінейкамі АЗП (на прыкладзе клона «Байт»).

5 лютага 2026

Вырашыў пачаць цыкл публікацый па асновах і прынцыпам павелічэння аб′ёму АЗП у кампутарах ZX-Spectrum.

Першая частка - павелічэнне аб′ёму АЗП да 128К для кампутараў з адной лінейкай АЗП (на прыкладзе клона Ленінград-1).

20 студзеня 2026

Для кампутара «Байт» распрацавана плата DivMMC на мікрасхемах дробнай логікі. За аснову ўзята распрацоўка ад AlexEKB.

Падрабязнае апісанне прылады можна знайсці ў артыкуле на сайце.

13 студзеня 2026

З сённяшняга дня сайт мяняе дамен з zxbyte.ru на zxbyte.org.

Усе ранейшыя спасылкі на zxbyte.ru працягваюць працаваць як і раней.

9 снежня 2025

Трохі гісторыі

Нешта падобнае можа распавесці любы «спектруміст» - у кожнага з нас свая ўнікальная гісторыя як пачыналася захапленне кампутарам.

Вырашыў паспрабаваць і я. Апісаў свой шлях як змог. Наколькі гэта атрымалася - вырашаць вам.

24 ліпеня 2025

Процесс сборки игр и образов картриджей теперь полностью сделан в среде Windows.

В связи с этим полностью переписан раздел «сборка образа картриджа».

13 ліпеня 2025

Давно не было обновления софта для iS-DOS... За то время, пока я занимался адаптацией игр для приставки «Эльф» и написанием сборщика образа картриджей, пришлось переделать пару утилит и написать несколько новых программ для iS-DOS. Чтобы «добро» не пропадало, выкладываю всё это на сайт.

put.com, romclue.com, romadd.com, fcreate.com, hddcopy.com, null.com

Все утилиты доступны для загрузки в разделе программ для iS-DOS. «Свежие» программы выделены красным цветом.

11 ліпеня 2025

Для упрощения сборки образов картриджей из уже адаптированных игр написан на языке Python сборщик для Windows.

Также были переписаны загрузчики уже адаптированных игр, добавлены меню читов.

Игра «Вертолёт» (Airwolf II) заменена на исправленную (адаптация - krt17). В прежней версии игры были глюки в виде посторонних звуков в определённых моментах игрового процесса.

Все подробности читаем здесь.

2 лютага 2025

Новая разработка для приставки «Эльф» - картридж с возможностью смены микросхем ПЗУ. Микросхема вставляется с ZIF-панель. Такой картридж пригодится в случае разработки/отладки игр в образах ПЗУ, а также в случае, когда не хочется делать много картриджей. Достаточно иметь один готовый картридж, и только менять в нём микросхемы ПЗУ с играми.

Читаем про новый картридж в статье.

29 студзеня 2025

Добавлена информация по дисководу Epson SD-600 и его перемычкам.

25 студзеня 2025

Для картриджа, описанного в статье, вдобавок к версии платы для микросхем в корпусах SOIC, разработана плата для установки микросхем мелкой логики (КР1533ТМ9 и ИД7) в корпусах DIP.

Обе версии платы одинаковы по размерам и крепёжным отверстиям.

Всю информация по новой версии платы картриджа, а также gerber-файлы для заказа платы можно найти в статье по ссылке выше.

22 снежня 2024

Представляю 1МБ образ картриджа «Эльф-11» с адаптациями игр от san0101010. Скачать образ можно тут.

26 лістапада 2024

Мало адаптировать игру для приставки «Эльф», надо поместить её в ПЗУ картриджа. Это процесс трудоёмкий и нудный для ручной работы, поэтому я его автоматизировал.

Для тех, кто сам хотел бы заниматься адаптацией игры для приставки «Эльф», описан процесс сборки образа картриджа ПЗУ.

Кроме того, на этой странице сайта вы сможете скачать все адаптированные на данный момент игры, и собрать из них свой образ картриджа, разместив игры в любой последовательности.

Поўны архіў навін знаходзіцца тут.

Spectre, Дмитрий Пугачев, Byteman - хостынг;

Phoenix - дапамога пры афармленні графікі;

Ehot - вобразы касет ад кампутара «Байт» старога ўзору;

RL76, Backa - прашыўкі ПЗУ з Disk Monitor для кампутара «Балтык»;

Gelip - некаторы відэа з прыкладамі працы праграм, вобраз касеты для кампутара «Байт»;

Артур Бурин, Сергей Качалов - схема пашырэння АЗП кампутара «Байт» да 1МБ;

Mdesk - дапамога ў наладцы Pentagon48;

Andreil - падораны кампутар «Ратон» на мікрасхемах дробнай логікі;

Garnizon - апісанне перамычак дыскаводаў Teac;

DDp - дапамога ў капіяванні касет з «Цэрыкопікам»;

Pepsiman - адаптацыя некаторых байтаўскіх гульняў для загрузкі на звычайных ZX-Spectrum;

Silensilen - картрыджы для прыстаўкі «Эльф»;

krt17 - адаптацыі гульняў для прыстаўкі «Эльф» і дапамога пры разборы адрасацыі ўнутраных партоў мікрасхемы БМК Т34ВГ1.

А таксама шматлікім-многім іншым...

Падзякі